İstanbul’un kuzeyindeki sulak alan köylerinden Ağaçlı, 16 Mayıs 2026 Cumartesi günü bu yıl beşinci kez düzenlenecek Manda Festivali’ne ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. CLIMAVORE x Jameel at RCA ile Dört Ayaklı Şehir – Kent, Doğa, Hayvan Çalışmaları Derneği tarafından, mandacılıkla geçinen yerel üreticilerle iş birliği içinde gerçekleştirilen festival; İstanbul’un son pastoral yaşam pratiklerinden biri olan mandacılığı görünür kılmayı amaçlıyor.
Festival, yalnızca bir kültür etkinliği olmanın ötesinde; mandaların, sulak alanların ve bu yaşam biçimini sürdüren insanların ortak geleceğine dikkat çeken güçlü bir buluşma niteliği taşıyor. İstanbul’un kuzeyindeki sekiz orman köyünde varlığını sürdüren mandacılık kültürü, hızla değişen arazi kullanımları ve artan altyapı projeleri nedeniyle her geçen gün daha büyük bir baskıyla karşı karşıya kalıyor.
Sulak Alanların Sessiz Koruyucuları
Bugün bölgede yaklaşık 4 bin manda ve mandacılıkla geçimini sağlayan 40’tan fazla kişi yaşamını sürdürmeye devam ediyor. Ancak sulak alanların daralması ve doğal dengenin bozulması, bu çok katmanlı yaşam kültürünü tehdit ediyor.
CLIMAVORE x Jameel at RCA’nın yürüttüğü “Manda Müşterekleri” projesi ise, İstanbul’un post-endüstriyel sulak alanlarında mandaların ve çok türlü yaşam biçimlerinin korunmasına odaklanıyor. Uzun soluklu saha araştırmaları ve festival aracılığıyla, hem sulak alan ekolojisinin yeniden canlandırılması hem de mandacılık kültürünün sürdürülebilir şekilde yaşatılması hedefleniyor.
Festival, mandaları yalnızca üretimin bir parçası olarak değil; zarar görmüş arazilerin iyileşmesinde rol oynayan, ekolojik dengenin önemli bir unsuru olarak ele alıyor. Bu yaklaşım, insan, hayvan ve doğa arasındaki karşılıklı bağı yeniden düşünmeye davet ediyor.
Müzik, Gastronomi ve Dayanışma Bir Arada
Bu yılki festival programı da oldukça zengin. Mera yürüyüşlerinden çocuk kortejine, canlı müzik performanslarından çocuk atölyelerine kadar pek çok etkinlik ziyaretçileri bekliyor. Yerel üretici pazarı ve tadım alanları ise bölgenin gastronomik hafızasını keşfetme fırsatı sunuyor.
Festival kapsamında ayrıca, sulak alan ekosisteminin insan ve insan dışı sakinlerini görünür kılmayı amaçlayan “Manda ve Mandacı Portre Yarışması”nın üçüncüsü düzenlenecek. Yarışmanın kazananlarına ise manda çanlarından ilham alan özel “lopka” ödülleri verilecek.
Lopka: Bir Yoğurttan Fazlası
Festivalin dikkat çeken yeniliklerinden biri de Lopka markasının lansmanı olacak. Adını manda çanlarının geleneksel formundan alan Lopka, İstanbul’un orman köylerindeki mandacılarla birlikte geliştirilen yeni bir manda yoğurdu markası olarak öne çıkıyor. Ariste Peynir ve İstanbul Mutfak Sanatları Akademisi’nin (MSA) desteğiyle hayata geçirilen proje, yalnızca bir ürün değil; aynı zamanda gastronomi ve ekoloji arasında kurulan güçlü bir bağın temsilcisi niteliğinde.
Manda sütüyle şekillenen köklü mutfak kültürünü yeniden görünür kılmayı amaçlayan Lopka, sulak alanların korunmasına katkı sunarken mandacıların ekonomik sürdürülebilirliğini de destekliyor.
Şehir Genelinde Gastronomi Hareketi
Festival aynı zamanda 10–17 Mayıs tarihleri arasında restoran iş birlikleriyle gerçekleşecek LOPKA kampanyasına da ev sahipliği yapıyor. Kampanya kapsamında çeşitli restoranlar, manda yoğurduyla hazırlanan özel tarifleri menülerine taşıyacak.
Bu gastronomi hareketi; İstanbul’un kaybolmaya yüz tutan manda sütü kültürünü yeniden gündeme taşırken, kentlileri sulak alanların lezzetiyle buluşturmayı hedefliyor. Aynı zamanda mandacıları destekleyen, yerel üretimi görünür kılan ve ekolojik farkındalık yaratan güçlü bir dayanışma ağı oluşturuyor.
5. Manda Festivali, doğa, gastronomi ve kültürel mirası aynı zeminde buluşturarak İstanbul’un unutulmaya yüz tutan pastoral hafızasına yeniden dikkat çekiyor.
