Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen Malatya Kültür Yolu Festivali, kentin binlerce yıllık mutfak kültürünü gastronomi tutkunlarıyla buluşturdu. Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) tarafından hayata geçirilen “Lezzet Noktası” projesi kapsamında kenti keşfe çıkan şefler, gastronomi yazarları ve sektör temsilcileri, Malatya’da 31 Lezzet Noktası belirledi.
Ömür Akkor’un ev sahipliğindeki gastronomi programında Gamze Cizreli, Aylin Öney Tan, Ebru Erke, Müge Akgün, Mevlüt Özkaya, Emre Murat, Erşan Yılmaz, Halil Sarıal ve Gökhan Ali Çamkerten, kentin yöresel lezzetlerini yerinde deneyimledi. Yerel işletmeleri ve ustaları ziyaret eden konuklar, geleneksel üretim yöntemlerini yakından inceleme fırsatı da buldu.
Şeflerin Malatya’ya yolu düşenlere önerileri arasında kiraz yaprağı sarması, kâğıt kebabı, geleli kebabı ve Arapgir dolması öne çıktı. Özellikle Yeşilyurt kiraz yaprağı sarması, kendine özgü lezzetiyle programın dikkat çeken tatlarından biri oldu.
6 Bin Yıllık Fırın Kültürü, 86 Çeşit Bulgur Yemeği
Festivalin ev sahibi şefi Ömür Akkor, Malatya mutfağının karakterini iki temel unsur üzerinden tanımlıyor: bulgur ve fırın kültürü. Anadolu’nun birçok bölgesinde kullanılan bulgurun Malatya’da çok daha çeşitli biçimlerde değerlendirildiğine dikkat çeken Akkor, kentin fırın geleneğinin ise binlerce yıl öncesine uzandığını belirtiyor.
Arslantepe Höyüğü’ndeki arkeolojik bulgular ile bugünün Malatya mutfağı arasında dikkat çekici bir devamlılık bulunuyor. Yaklaşık 6 bin yıl önce kullanılan fırınlarda etlerin uzun süre pişirildiğine ilişkin bulgular, bugün kentte sürdürülen fırın yemekleri geleneğiyle benzerlik gösteriyor.
Şef Halil Sarıal ise Malatya’ya gelenlerin ilk olarak Yeşilyurt kiraz yaprağı sarmasını tatmasını öneriyor. Ardından geleli kebabı ve kuyruk yağı ile bulgurun bir araya geldiği Arapgir dolmasını sıralıyor.
Malatya mutfağında 86 çeşit bulgur yemeği bulunduğunu belirten Sarıal, bunların 48’inin etli, diğerlerinin ise etsiz hazırlandığına dikkat çekiyor. Bu çeşitlilik, kentin güçlü et ve fırın yemeklerinin yanında vegan ve vejetaryen beslenmeye uygun geleneksel tariflere de sahip olduğunu gösteriyor.
Lezzet Noktalarında Yemekten Fazlası Var
Festival kapsamında belirlenen 31 Lezzet Noktası, ziyaretçileri yalnızca Malatya’nın yemekleriyle değil, bu yemeklerin ardındaki üretim ve aile hikâyeleriyle de buluşturuyor.
Bu adreslerden Fenomen Ev Yemekleri, Şengül Çilesiz’in ailesine katkı sağlamak amacıyla evinin mutfağında başlayan yolculuğunun bugün 35 kadına istihdam sağlayan bir işletmeye dönüşmesiyle dikkat çekiyor. Coğrafi işaretli kiraz yaprağı sarma köftesinden bumbara, yaprak sarmadan ev baklavası ve midye tatlısına kadar pek çok geleneksel lezzet burada kadın emeğiyle hazırlanıyor.
Kentin taş fırın kültürünü yaşatan Çamlıca Malatya Sofrası ise kâğıt kebabı, kuzu dolma, geleli kebabı ve farklı sebzelerle hazırlanan kebaplarıyla öne çıkıyor. Kiraz yaprağından ekşili köfte ve haşlama içli köftenin ardından sunulan kaymaklı kayısı tatlısı, Malatya’nın simge ürünü kayısıyı sofranın finaline taşıyor.
Lezzet rotasının bir başka durağı olan Ali Dayı Alabalık Restoran, yaklaşık 50 yıllık aile geleneğini üçüncü kuşakta sürdürüyor. Kendi tesislerinde yetiştirilen alabalıkların kullanıldığı işletmede patentli alabalık pizza ve kiremitte kaşarlı alabalık, geleneksel ürüne farklı yorumlar getiriyor.
Festivalin konuk şeflerinden Erşan Yılmaz da Lezzet Noktaları projesinin yerel gastronominin tanıtılmasının yanı sıra kent ekonomisine sağladığı katkıya dikkat çekiyor. Festival döneminde restoranlara ve yöresel lezzetlere artan ilginin özellikle deprem sonrasında yeniden ayağa kalkan Malatya için önemli bir hareketlilik oluşturduğunu belirtiyor.
Ev mutfağından doğan kadın girişimlerinden taş fırınlarda saatlerce pişen yemeklere, kuşaktan kuşağa aktarılan aile işletmelerinden 6 bin yıllık fırın kültürüne uzanan Malatya’nın Lezzet Noktaları, kentin gastronomisini yalnızca tabaklar üzerinden değil, o tabakların ardındaki insanlar ve hikâyeler üzerinden de keşfetme fırsatı sunuyor.
